Quantcast
Sống tốt cho môi trường là sống tốt cho chính mình! Chất lượng môi trường không khí tại nhiều đô thị lớn ngày càng suy giảm - Giải Pháp Môi Trường - Sống tốt cho môi trường là sống tốt cho chính mình!

Chất lượng môi trường không khí tại nhiều đô thị lớn ngày càng suy giảm

Hai trung tâm nghiên cứu môi trường thuộc Ðại học Yale và Columbia của Mỹ thực hiện báo cáo thường niên mang tên Chỉ số năng lực môi trường (EPI), nhằm đánh giá nỗ lực của các quốc gia trên thế giới trong công tác bảo vệ môi trường. Kết quả EPI năm 2012 vừa được công bố tại diễn đàn Kinh tế thế giới Davos, xét theo nhóm chỉ thị về chất lượng không khí ảnh hưởng sức khỏe, Việt Nam xếp hạng ở vị trí thấp 123/132 quốc gia được đánh giá.

Ô nhiễm khói, bụi phổ biến tại các khu đô thị đang phát triển. Ảnh: HÀ TRANG

Phân tích sự đánh giá nói trên, theo các chuyên gia về ô nhiễm không khí của Tổng cục Môi trường: Chỉ số năng lực môi trường được xây dựng từ mười nhóm chỉ thị, các nhóm này lại được tính toán từ 22 chỉ thị khác nhau. Hai nhóm chỉ thị liên quan chất lượng không khí bao gồm: “Nhóm chỉ thị về chất lượng không khí ảnh hưởng sức khỏe con người” và “Nhóm chỉ thị về chất lượng không khí ảnh hưởng hệ sinh thái”.

Kết quả xếp loại cho thấy, nhóm chỉ thị về chất lượng không khí ảnh hưởng sức khỏe: Việt Nam xếp hạng thấp 123 trên tổng số 132 quốc gia được đánh giá, tương đương một số quốc gia châu Á như Trung Quốc, Thái-lan, Pa-ki-xtan, Nê-pan và Băng-la-đét. Nhóm chỉ thị về chất lượng không khí ảnh hưởng hệ sinh thái: Việt Nam xếp hạng 55 trên 132 quốc gia được đánh giá (tức là nhóm trung bình trên thế giới). Chỉ số tổng hợp về năng lực môi trường: Việt Nam xếp hạng 79/132, thuộc nhóm nước có năng lực quản lý môi trường trung bình (tương đương với một loạt các quốc gia đang phát triển trên thế giới) trong năm mức phân loại: năng lực rất tốt, năng lực tốt, năng lực trung bình, năng lực kém và năng lực rất kém. Ngoài ra, xếp hạng xu hướng cải thiện năng lực quản lý môi trường: Việt Nam xếp hạng 73/132, thuộc nhóm các quốc gia có những cải thiện nhỏ về năng lực, thực thi quản lý môi trường (tức là cũng ở mức trung bình trong năm mức phân loại: cải thiện rất tốt, cải thiện tốt, cải thiện nhỏ, suy giảm tương đối, suy giảm rất nhiều).

Hai báo cáo nói trên cần được xem xét như một bức tranh tổng thể về các khía cạnh của môi trường cũng như các giải pháp mà các quốc gia đã triển khai để bảo vệ cũng như cải thiện các vấn đề môi trường. Qua đó, các quốc gia có được cái nhìn khách quan về tình hình môi trường của chính quốc gia mình và từ đó nhiều quốc gia đã có các hành động kịp thời, tích cực để nâng cao chất lượng môi trường.

Tuy phương pháp tính toán cần được nghiên cứu kỹ hơn, cũng như các số liệu đầu vào để tính toán cần phải được kiểm chứng, xác thực, nhưng kết quả đánh giá theo EPI và các chỉ số của Việt Nam vẫn là một tài liệu tham khảo hữu ích để Việt Nam nhìn nhận các vấn đề môi trường quốc gia trên bình diện quốc tế.

Nếu xét về nhóm chỉ thị chất lượng không khí ảnh hưởng sức khỏe con người thì Việt Nam đứng ở vị trí thấp (123/132). Nhưng xét trên tổng thể về năng lực và thực thi chính sách bảo vệ môi trường (EPI) thì Việt Nam chúng ta được đánh giá 79/132, thuộc nhóm nước có năng lực quản lý môi trường trung bình trong năm mức phân loại (rất tốt, tốt, trung bình, kém và rất kém).

Theo các chuyên gia môi trường, các nguồn thải gây ra ô nhiễm không khí trên phạm vi toàn quốc (bao gồm cả khu vực đô thị và khu vực khác), ước tính cho thấy, hoạt động giao thông đóng góp tới gần 85% lượng khí CO, 95% lượng VOCs. Trong khi đó, các hoạt động công nghiệp là nguồn đóng góp khoảng 70% khí SO2. Ðối với NO2, hoạt động giao thông và hoạt động sản xuất công nghiệp có tỷ lệ đóng góp ngang nhau. Tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, ô nhiễm không khí, chất thải rắn, nước thải đã tới mức đáng báo động. Theo Báo cáo môi trường quốc gia năm 2007, ô nhiễm không khí ở đô thị do giao thông gây ra chiếm 70%.

Số liệu quan trắc của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho thấy: Không khí ở hầu hết các khu vực dân cư nội đô đều bị ô nhiễm. Ðặc biệt, các khu vực như đường Khuất Duy Tiến, quốc lộ 32, đường Nguyễn Trãi… ô nhiễm bụi đang ở mức cao nhất Hà Nội và xu hướng ngày càng gia tăng. Các khu vực ngã tư có mật độ xe lưu thông cao, nồng độ bụi cũng vượt quy chuẩn cho phép. Kết quả quan trắc bụi giao thông sáu tháng đầu năm 2009 cho thấy, tại 250 điểm đo kiểm, có 180 điểm có hàm lượng bụi lơ lửng vượt quy chuẩn.

Nồng độ bụi tại TP Hồ Chí Minh cũng có xu hướng ngày càng gia tăng và vượt từ 1,08 đến 1,55 lần so với tiêu chuẩn cho phép. Bụi là vấn đề đáng lo ngại nhất bởi có đến 89% giá trị quan trắc không đạt chuẩn.

Trong những năm qua, nhằm giảm ô nhiễm môi trường không khí, ngành tài nguyên và môi trường đã triển khai nhiều giải pháp hạn chế và khắc phục ô nhiễm không khí, bao gồm: Loại bỏ xăng pha chì; tăng cường kiểm tra khí thải phương tiện cơ giới đường bộ đối với xe cơ giới sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới; ban hành và triển khai các quy định về kiểm soát bụi trong xây dựng và giao thông vận tải; xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng (hiện nay đã xử lý được khoảng 74% tổng số cơ sở); thực hiện các chương trình quan trắc định kỳ hằng năm tại các khu đô thị, vùng kinh tế trọng điểm; triển khai một số chương trình, dự án về không khí sạch tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh…

Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội triển khai “Quy hoạch mạng lưới quan trắc không khí cố định trên địa bàn Hà Nội”, từ năm 2012 đến năm 2020. Theo đó, từ nay đến năm 2015, Sở tập trung xây dựng và hoàn thiện cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý và điều hành; đào tạo bổ sung đội ngũ quan trắc viên, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của mạng lưới quan trắc không khí Hà Nội phù hợp mạng quan trắc tài nguyên và môi trường quốc gia. Sở sẽ xây dựng và đưa vào vận hành ít nhất ba trạm quan trắc tự động liên tục, cùng với các trạm đã có và các điểm quan trắc định kỳ theo hệ thống mạng lưới quy hoạch mới, trọng tâm là những khu vực, những yếu tố quan trắc có nhu cầu cấp bách phục vụ công tác giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng…

Theo Thứ trưởng Tài nguyên và Môi trường, kiêm Tổng cục Trưởng Tổng cục Môi trường Bùi Cách Tuyến, trong thời gian tới ngành tài nguyên và môi trường, các cấp, các ngành, thành phố có liên quan cần triển khai sáu giải pháp chính để giảm đáng kể tình trạng ô nhiễm môi trường không khí: Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ môi trường không khí: xây dựng Luật Không khí sạch, quy chế bảo vệ môi trường không khí đô thị, hoàn thiện các quy chuẩn quốc gia về môi trường không khí…

Thứ hai, xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng không khí ở cấp quốc gia và các địa phương. Ðặc biệt là kế hoạch quản lý chất lượng không khí cho Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các đô thị lớn khác.

Thứ ba, kiểm soát, hạn chế các nguồn ô nhiễm bụi: kiểm soát bụi tại các công trình xây dựng, quy hoạch hợp lý các tuyến giao thông, tăng cường phun nước, quét đường, tăng mật độ cây xanh…

Thứ tư, tăng cường áp dụng các biện pháp kiểm soát, giảm phát thải khí ô nhiễm từ hoạt động giao thông vận tải: tăng cường phương tiện giao thông công cộng, khuyến khích phát triển phương tiện sử dụng năng lượng sạch, kiểm tra phát thải khí từ các phương tiện tham gia giao thông, loại bỏ những phương tiện quá cũ… Kiểm tra, giám sát chất lượng xăng dầu nhập khẩu, pha chế và sản xuất trong nước.

Thứ năm, kiểm soát, giám sát việc tuân thủ các yêu cầu bắt buộc về phát thải khí đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp. Giảm thiểu phát thải ô nhiễm khí từ các làng nghề (thay đổi nhiên liệu đốt từ than, dầu sang ga, điện; xử lý khí thải tại từng cơ sở sản xuất).

Thứ sáu, bổ sung xây dựng và hoàn thiện mạng lưới quan trắc không khí ở cấp quốc gia và địa phương. Triển khai kiểm kê nguồn phát thải khí.

Theo Nhandan.org.vn

Bài viết liên quan:

Bình luận

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Anti-spam: complete the taskWordPress CAPTCHA